Naar de inhoud
aandelentip
Beleggen

Belasting over beleggingen 2026

Ontdek de regels voor de belasting over beleggingen in 2026. Een heldere uitleg over het heffingsvrij vermogen, het tarief in box 3 en fictief rendement.

Een man aan een houten tafel die rustig zijn beleggingsportfolio en administratie doorneemt op een tablet.
In dit artikel (10)
  1. In het kort
  2. Belasting over je vermogen: de basis en disclaimer
  3. Het heffingsvrije vermogen in 2026
  4. Fictief rendement en het belastingtarief van 36%
  5. Wat als je rendement lager uitvalt? (De tegenbewijsregeling)
  6. Dividendbelasting verrekenen en schulden aftrekken
  7. De afbouw van voordelen voor groen beleggen
  8. Naar een belasting op werkelijk rendement (vanaf 2029)
  9. Veelgestelde vragen
  10. Bronnen

In het kort

  • Het heffingsvrije vermogen voor box 3 is in 2026 vastgesteld op € 59.357 per persoon.
  • De Belastingdienst rekent over je beleggingen met een definitief fictief rendement van 6,00%.
  • Over het berekende voordeel uit je vermogen betaal je een belastingtarief van 36%.
  • Is je werkelijke rendement lager? Dan kun je mogelijk gebruikmaken van de tegenbewijsregeling.
  • Beleggen neemt risico's met zich mee; deze informatie is educatief en geen financieel advies.

Een blik op de inflatiecijfers maakt vaak pijnlijk duidelijk dat spaargeld op een reguliere bankrekening langzaam koopkracht verliest. De stap naar de beurs is voor veel mensen dan ook een logische, weloverwogen keuze om vermogen op te bouwen voor de lange termijn. Zodra je begint met het aankopen van aandelen of ETF's, krijg je echter te maken met de fiscale spelregels van de overheid. De belasting over beleggingen 2026 vormt een belangrijk onderdeel van je financiële planning. Om niet voor verrassingen te komen staan, is het verstandig om te begrijpen hoe de fiscus naar jouw opgebouwde kapitaal kijkt en welke tarieven en vrijstellingen momenteel van toepassing zijn.

Belasting over je vermogen: de basis en disclaimer

Dit artikel biedt algemene, educatieve informatie over de fiscale regels rondom vermogen en is nadrukkelijk geen persoonlijk financieel advies. Fiscale wetgeving is complex en de impact ervan hangt sterk af van jouw individuele situatie. Raadpleeg voor jouw specifieke financiële vraagstukken daarom altijd een erkend financieel adviseur of fiscalist.

In Nederland belast de Belastingdienst het vermogen van particulieren in box 3 van de inkomstenbelasting. Dit wordt de vermogensrendementsheffing genoemd. Onder dit vermogen vallen niet alleen je spaartegoeden op de bank, maar ook je beleggingen in aandelen, obligaties, ETF's en eventueel vastgoed dat niet je hoofdverblijf is. De fiscus kijkt hierbij naar de waarde van je bezittingen minus eventuele schulden op de peildatum, die standaard op 1 januari van het belastingjaar valt.

We bevinden ons momenteel in een overgangsstelsel. Na jarenlange juridische procedures over de manier waarop de overheid rendementen berekende, is het systeem tijdelijk aangepast. Dit overgangsstelsel belast beleggingen op basis van een vastgesteld, forfaitair rendement en loopt nog tot en met in ieder geval 2028. Pas daarna is de overstap naar een geheel nieuw systeem voorzien.

Het heffingsvrije vermogen in 2026

Niet elke euro die je bezit, wordt direct door de fiscus belast. De overheid hanteert een drempelbedrag om kleine spaarders en beginnende beleggers te ontzien. In 2026 bedraagt dit heffingsvrije vermogen € 59.357 per persoon en € 118.714 voor fiscale partners, volgens Belastingdienst: Heffingsvrij vermogen. Zolang de totale waarde van je spaargeld en beleggingen op 1 januari onder deze grens blijft, betaal je in box 3 helemaal niets.

Je betaalt pas vermogensbelasting over het deel van je kapitaal dat boven deze vrijstellingsgrens uitkomt. Heb je als alleenstaande bijvoorbeeld € 70.000 aan totale bezittingen, dan rekent de fiscus alleen met het bedrag boven de € 59.357. Dit betekent dat je vermogen effectief in twee delen wordt gesplitst: een onbelast deel en een belast deel. Voor beleggers is dit heffingsvrije vermogen een belangrijke factor bij de opbouw van hun portefeuille.

De hoogte van deze drempel is de afgelopen tijd onderwerp van politiek debat geweest. In het belastingjaar 2025 bedroeg het heffingsvrije vermogen nog € 57.684 per persoon en € 115.368 voor fiscale partners, volgens Belastingdienst: Heffingsvrij vermogen. In de jaren 2024 en 2023 lag dit bedrag op € 57.000 voor individuen en € 114.000 voor partners. Tijdens Prinsjesdag 2025 stelde het kabinet voor om de belastingvrije grens per 2026 drastisch te verlagen naar € 51.396. Deze voorgestelde versobering stuitte echter op weerstand en werd door de Tweede Kamer via een amendement ingetrokken, volgens Van Lanschot Kempen: Belastingplan 2026: forfaitair rendement box 3 wordt 6%.

Fictief rendement en het belastingtarief van 36%

De manier waarop de overheid berekent hoeveel je aan je vermogen hebt verdiend, gebeurt via een fictief rendement. De Belastingdienst kijkt in dit overgangsstelsel niet naar wat je daadwerkelijk aan dividend hebt ontvangen of hoeveel je aandelen in koers zijn gestegen, maar rekent met een vast percentage. Voor de categorie 'overige bezittingen', waaronder aandelen, obligaties, ETF's en vastgoed vallen, staat het fictieve rendementspercentage definitief vast op 6,00% voor 2026, volgens Belastingdienst: Hoe is het box 3-inkomen op mijn voorlopige aanslag 2026 berekend?.

Dit percentage is lager dan wat aanvankelijk de bedoeling was. Het oorspronkelijke Prinsjesdag-wetsvoorstel om het forfaitaire rendement op beleggingen voor 2026 te verhogen naar 7,78%, is geschrapt, volgens Financial Life Plan: Box 3 belasting in 2026: dit moet je weten. In 2025 bedroeg het forfaitaire rendement op beleggingen nog 5,88% en in 2024 was dit 6,04%, volgens Raisin: Vermogensbelasting over spaargeld & beleggingen in 2026.

Voor spaargeld hanteert de fiscus een andere, veel lagere rekenmethode. Voor 2026 geldt een voorlopig percentage van 1,28%, volgens Belastingdienst: Hoe is het box 3-inkomen op mijn voorlopige aanslag 2026 berekend?. Dit is een schatting. De definitieve forfaitaire percentages voor spaargeld worden begin 2027 vastgesteld op basis van de werkelijke marktgemiddelden van dat moment, volgens Rabobank: Belastingvrij sparen in 2026: de mogelijkheden. Het systeem maakt dus een hard onderscheid tussen het relatief veilige spaargeld en het risicodragende beleggen.

Zodra de Belastingdienst heeft berekend hoeveel voordeel je fictief uit je sparen en beleggen hebt gehaald, rolt daar een bedrag uit. Over dit berekende voordeel betaal je vervolgens een belastingtarief van 36%, volgens TaxSavers: Box 3 vermogensbelasting (2026): tarieven en vrijstelling.

Wat als je rendement lager uitvalt? (De tegenbewijsregeling)

Beleggen brengt risico's met zich mee en de beurs beweegt in cycli. Het is heel goed mogelijk dat je in een bepaald jaar verlies maakt of een rendement behaalt dat ver onder de vastgestelde 6,00% ligt. Het overgangsstelsel houdt hier rekening mee. Indien het werkelijke rendement op het totale box 3-vermogen lager uitvalt dan het forfaitair berekende rendement, mag via de tegenbewijsregeling aangifte worden gedaan over dat werkelijke rendement, volgens Consumentenbond: Vermogensbelasting 2026: Vrijstelling en box 3 uitgelegd.

Dit betekent in de praktijk dat je de fiscus kunt verzoeken om belasting te heffen over wat je daadwerkelijk hebt verdiend, in plaats van over de fictieve 6,00%. Je moet dit werkelijke rendement dan wel zelf goed kunnen onderbouwen met overzichten van je broker of bank. Het gaat hierbij om het rendement over je gehele box 3-vermogen, dus een verlies op één specifieke ETF mag je niet los zien van eventuele winsten op andere rekeningen.

Rondom de exacte berekening van deze tegenbewijsregeling bestaat echter onenigheid in de financiële wereld. Er is discussie over de vraag of het heffingsvrije vermogen in mindering mag worden gebracht bij toepassing van de regeling. De Belastingdienst stelt dat bij de berekening van het werkelijk rendement géén heffingsvrij vermogen in mindering mag worden gebracht, terwijl fiscaal adviseurs stellen dat dit leidt tot een onevenredig nadeel voor spaarders en beleggers die net boven de vrijstellingsgrens zitten, volgens Consumentenbond: Vermogensbelasting 2026: Vrijstelling en box 3 uitgelegd. Het is verstandig om deze ontwikkelingen in de gaten te houden als je vermogen zich rond de drempelwaarde bevindt.

Dividendbelasting verrekenen en schulden aftrekken

Wanneer je belegt in bedrijven die winst uitkeren, krijg je te maken met dividend. In Nederland wordt hier standaard belasting over ingehouden voordat het bedrag op je beleggingsrekening wordt bijgeschreven. Deze ingehouden Nederlandse dividendbelasting van 15% vormt een voorheffing die bij de belastingaangifte integraal wordt verrekend, volgens Belastingdienst: Dividendbelasting als u dividend ontvangt.

Dit is een belangrijk detail voor de nuchtere belegger. Het betekent dat de 15% die al is ingehouden, niet als extra kostenpost hoeft te voelen. Je geeft de ingehouden dividendbelasting op in je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting, waarna dit bedrag in mindering wordt gebracht op de totale inkomstenbelasting die je verschuldigd bent. Zo voorkom je dat je dubbel belasting betaalt over dezelfde inkomstenstroom.

Naast bezittingen kijkt box 3 ook naar je verplichtingen. Heb je schulden, zoals een consumptief krediet of een lening voor een tweede woning, dan mag je deze onder voorwaarden aftrekken van je vermogen. Hierbij geldt wel een drempel. Voor schulden hanteert de fiscus een schuldendrempel van € 3.800 per persoon, volgens Belastingdienst: Hoe is het box 3-inkomen op mijn voorlopige aanslag 2026 berekend?. Alleen het deel van de schuld dat boven deze drempel uitkomt, mag je meenemen in de berekening.

Net als bij beleggingen en spaargeld, rekent de Belastingdienst ook voor schulden met een fictief percentage. Voor schulden boven de drempel geldt voorlopig een percentage van 2,70%, volgens Belastingdienst: Hoe is het box 3-inkomen op mijn voorlopige aanslag 2026 berekend?. Ook dit is een voorlopig cijfer; de definitieve forfaitaire percentages voor schulden over 2026 worden begin 2027 vastgesteld op basis van werkelijke marktgemiddelden, volgens Rabobank: Belastingvrij sparen in 2026: de mogelijkheden.

De afbouw van voordelen voor groen beleggen

De overheid stimuleert particulieren al jaren om kapitaal te steken in duurzame projecten via zogeheten groenfondsen. Dit zijn specifieke, door de overheid erkende fondsen die investeren in milieuvriendelijke initiatieven. Voor beleggingen in deze erkende groenfondsen geldt een extra box 3-vrijstelling van maximaal € 26.715 per persoon en € 53.430 voor partners, plus een heffingskorting van 0,1%, volgens Belastingdienst: Groene beleggingen.

Deze regeling biedt beleggers de mogelijkheid om een groter deel van hun vermogen onbelast te laten, mits het in deze specifieke fondsen zit. Echter, de aantrekkelijkheid van deze regeling wordt in rap tempo afgebouwd. Ter vergelijking: in 2024 bedroeg de vrijstelling voor groen beleggen nog € 71.251 met een korting van 0,7%, volgens Raisin: Groen beleggen: belastingvoordelen in 2026. De huidige vrijstelling is dus al fors lager.

De afbouw stopt niet in 2026. Het is cruciaal voor je langetermijnstrategie om te weten dat deze fiscale stimulans op korte termijn nagenoeg verdwijnt. Per 1 januari 2027 zakt de vrijstelling voor groene beleggingen naar slechts € 200 per persoon, waarna de regeling per 2028 geheel verdwijnt, volgens De Kroon Adviseurs: Vrijstelling groene belegging Box 3 benutten. Beleg je momenteel in groenfondsen puur voor het belastingvoordeel, dan is het raadzaam om je portefeuille de komende tijd opnieuw tegen het licht te houden.

Naar een belasting op werkelijk rendement (vanaf 2029)

Het huidige overgangsstelsel met fictieve rendementen is tijdelijk. De politiek werkt aan een fundamentele herziening van de vermogensbelasting. De Tweede Kamer heeft ingestemd met invoering van de Wet werkelijk rendement box 3 per 1 januari 2029, waarbij financiële instrumenten zoals aandelen en ETF's pas bij verkoop worden belast, volgens De Zaak: Box 3: wat verandert er en wat kost het jou?.

Dit nieuwe systeem zou een einde moeten maken aan de discussies rondom forfaitaire percentages. In plaats van jaarlijks belasting te betalen over een aangenomen groei van 6,00%, betaal je in de toekomst pas belasting over de daadwerkelijke koerswinst op het moment dat je de stukken met winst verkoopt. Dit sluit beter aan bij de realiteit van de belegger, zeker in jaren waarin de beurs daalt.

Toch is het belangrijk om te benadrukken dat het wetgevingstraject nog niet is afgerond. Hoewel de novelle werd goedgekeurd met 76 tegen 74 stemmen in de Tweede Kamer, stemde coalitiepartij VVD tegen en moet de stemming in de Eerste Kamer in december 2026 nog plaatsvinden, waardoor juridische bronnen waarschuwen dat datum en invulling politiek nog niet vaststaan, volgens Mr FOB: Box 3: wat verandert er aan de vermogensbelasting?. Als langetermijnbelegger doe je er goed aan om je voorlopig te richten op de regels van het huidige overgangsstelsel, en flexibel te blijven voor toekomstige wijzigingen.

Veelgestelde vragen

Waarom stond er op mijn vroege voorlopige aanslag voor 2026 een ander percentage dan 6,00%?

Rond de jaarwisseling was er onduidelijkheid omdat vroege voorlopige aanslagen rekenden met ingetrokken bedragen en percentages, zoals een vrijstelling van € 51.396 en een rendement van 7,78%. De definitieve wetsteksten en aangiften hanteren echter onbetwist een beleggingsforfait van 6,00% en een vrijstelling van € 59.357, volgens Van Lanschot Kempen: Belastingplan 2026: forfaitair rendement box 3 wordt 6%.

Wordt mijn spaargeld in 2026 net zo zwaar belast als mijn aandelen en ETF's?

Nee, de Belastingdienst maakt een duidelijk onderscheid tussen sparen en beleggen. Voor overige bezittingen zoals aandelen en ETF's geldt een definitief fictief rendement van 6,00%, terwijl voor spaargeld een veel lager, voorlopig percentage van 1,28% wordt gehanteerd.

Hoe werkt de verrekening van ingehouden Nederlandse dividendbelasting in mijn aangifte?

De standaard 15% dividendbelasting die in Nederland wordt ingehouden op je uitkeringen, is een voorheffing. Je geeft dit bedrag op tijdens je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting, waarna het volledig wordt verrekend met de belasting die je in totaal verschuldigd bent.

Welk effect heeft de drempel van € 3.800 op het aftrekken van mijn schulden in box 3?

De fiscus hanteert deze drempel per persoon, wat betekent dat je alleen het deel van je schulden mag aftrekken dat boven de € 3.800 uitkomt. Over dit resterende bedrag rekent de Belastingdienst in 2026 met een voorlopig aftrekpercentage van 2,70%.

Bronnen

Geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico’s met zich mee; u kunt uw inleg verliezen. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

Geschreven door

Redactie Aandelentip.nl

De redactie van aandelentip.nl schrijft en controleert wat hier staat: primaire bronnen, een controledatum bij elk artikel en geen betaalde plaatsingen.

Over de redactie →Werkwijze en bronnen →