De AEX uitgelegd: hoe de Nederlandse hoofdindex werkt
Wie zit erin, hoe wordt hij gewogen, en wat zegt een stand van 942 eigenlijk?
Beeld · eigen productie
De AEX volgt de vijfentwintig meest verhandelde fondsen op Euronext Amsterdam. Hij bestaat sinds 1983 en begon op een stand van 45,38. Die startwaarde betekent verder niets. Een index is een verhoudingsgetal: alleen de verandering zegt iets.
Hoe de weging werkt
De AEX is gewogen naar beurswaarde, gecorrigeerd voor het deel van de aandelen dat vrij verhandelbaar is. Grote bedrijven tellen dus zwaarder mee dan kleine. Om te voorkomen dat één fonds de hele index bepaalt, geldt er een maximum per fonds bij de periodieke herweging.
Dat maximum is een plafond, geen garantie. Tussen twee herwegingen door kan het gewicht van een hard stijgend fonds daar ruim boven uitkomen. In de praktijk betekent het dat een handvol namen het grootste deel van de dagbeweging verklaart. De AEX is dus minder gespreid dan het getal vijfentwintig doet vermoeden.
Wie erin zit, en hoe lang
De samenstelling wordt periodiek herzien op basis van omzet en beurswaarde. Fondsen die te klein of te weinig verhandeld worden, zakken af naar de AMX; fondsen die groeien, komen erin. Daarmee is de AEX geen vaste lijst maar een momentopname van wat op dit moment groot is in Nederland.
Dat heeft een bijeffect dat vaak vergeten wordt: de index laat alleen de overlevers zien. Bedrijven die het niet redden verdwijnen eruit, en de historische reeks ziet er daardoor beter uit dan de ervaring van iemand die destijds in die bedrijven zat.
Wat de stand wel en niet zegt
De koersindex houdt geen rekening met dividend. De herbeleggingsindex doet dat wel, en die staat op lange termijn dus flink hoger. Vergelijkt u de AEX met een wereldwijde index, kijk dan of u twee keer dezelfde soort index vergelijkt. Anders vergelijkt u appels met peren.
Als belegging
Er zijn fondsen die de AEX volgen, maar voor de meeste beleggers is dat een merkwaardige keuze: u concentreert dan uw hele inleg op vijfentwintig bedrijven in één klein land, waar u vermoedelijk ook uw baan, uw huis en uw pensioen al heeft. Een wereldwijde index spreidt dat uit.