Pensioenbeleggen vergelijken: hoe een lijfrenterekening werkt
Uw inleg is aftrekbaar en het saldo blijft buiten box 3. Daar staat tegenover dat het geld vaststaat tot u met pensioen gaat.
Beeld · eigen productie
Wie zelf pensioen opbouwt, doet dat in Nederland meestal via een lijfrenterekening. Dat is een geblokkeerde beleggingsrekening met twee fiscale voordelen en één harde voorwaarde: de inleg is aftrekbaar van uw inkomen, het saldo blijft buiten box 3, en het geld staat vast tot uw pensioendatum. Die combinatie maakt het vergelijken van aanbieders iets anders dan het vergelijken van een gewone beleggingsrekening. Hieronder staat hoe de regeling werkt en waar u bij het kiezen op let.
Wat pensioenbeleggen is
Een lijfrenterekening is bedoeld voor de lange termijn. U neemt het geld niet tussendoor op voor een auto of een verbouwing. Het komt vrij als periodieke uitkering, ter aanvulling op uw AOW en op het pensioen dat u via een werkgever heeft opgebouwd.
De inleg trekt u af van uw belastbaar inkomen, zolang u binnen uw jaarruimte en reserveringsruimte blijft. De jaarruimte is het bedrag dat u in één jaar fiscaal gefaciliteerd mag inleggen om een pensioentekort aan te vullen. Heeft u die ruimte in eerdere jaren niet volledig gebruikt, dan kunt u het restant als reserveringsruimte alsnog inzetten. Wat u precies mag inleggen hangt af van uw inkomen en uw factor A; de Belastingdienst heeft daar een rekenhulp voor.
Belangrijk: doe dit pas als uw noodbuffer op orde is. Drie tot zes maanden vaste lasten op een vrij opneembare spaarrekening gaat voor. Geld dat u vastzet op een geblokkeerde rekening kunt u niet terughalen zonder fors verlies, en de eerste stap blijft dus gewoon beginnen.
Het belastingvoordeel: uitstel, geen afstel
Pensioenbeleggen is niet onbelast. Het is belastinguitstel, met daarbovenop meestal een tariefvoordeel.
Het werkt op twee manieren. Ten eerste is uw inleg een aftrekpost in box 1: u betaalt nú minder inkomstenbelasting. Bij de uitkering betaalt u alsnog, maar na uw AOW-leeftijd valt u vaak in een lager tarief dan het tarief waartegen u de inleg destijds aftrok. Dat verschil is het eigenlijke voordeel.
Ten tweede blijft het opgebouwde kapitaal tijdens de opbouwfase buiten box 3. Over het saldo op een lijfrenterekening betaalt u dus geen vermogensrendementsheffing, anders dan bij een gewone beleggingsrekening.
Er zit wel een plafond op. Boven een bepaald inkomen bouwt u geen fiscaal gefaciliteerd pensioen meer op, en de jaarruimte kent een eigen maximum. Die bedragen worden jaarlijks bijgesteld, dus kijk voor de actuele cijfers bij de Belastingdienst in plaats van in een artikel.
Rendement en risico over dertig jaar
Sparen geeft zekerheid op korte termijn. Over een looptijd van dertig jaar is het vooral de inflatie die het verschil maakt, en daar houdt een spaarrekening zelden mee gelijke tred. Beleggen kan dat wel, met als prijs dat de waarde onderweg daalt in slechte jaren. Omdat u het geld pas over decennia nodig heeft, is er tijd om die dalingen uit te zitten. Brede spreiding over wereldwijde indexfondsen is de gebruikelijke manier om dat risico te beheersen, en het rendement dat blijft staan gaat vervolgens zelf meewerken door samengestelde groei.
Wat u aan kosten betaalt, weegt over zo'n looptijd zwaarder dan de meeste mensen verwachten. Stel dat u dertig jaar lang € 200 per maand inlegt bij een bruto rendement van 6% per jaar. Bij 0,5% kosten per jaar komt u uit op ongeveer € 178.000. Bij 1,0% kosten is dat ongeveer € 163.000. Dat halve procent kost u dus zo'n € 15.000, op een eigen inleg van € 72.000.
Reken uw eigen situatie na met de rekenhulp. Waarom jaarlijkse kosten zoveel harder aankomen dan het tarief per order staat uitgewerkt in de stille rekening.
Waar u aanbieders op vergelijkt
Op deze site staan geen tarieven van aanbieders die wij niet zelf in het officiële tarievenblad hebben nagekeken. Een verkeerd tarief bij een echte partij is schadelijker dan geen tarief. Wat we wel kunnen geven, is de lijst waar u zelf langs moet, in volgorde van gewicht.
| Wat u vergelijkt | Waar u op let |
|---|---|
| Servicekosten per jaar | Een percentage van uw vermogen of een vast bedrag. Bij een klein saldo is een vast bedrag duur, bij een groot saldo vaak juist goedkoop. |
| Lopende fondskosten | Zitten al in de koers verwerkt en staan nooit op uw afschrift. Tel ze op bij de servicekosten; samen vormen ze uw jaarlijkse rekening. |
| Minimale inleg | Sommige partijen vragen een minimum per maand of een eenmalig startbedrag. Dat bepaalt of u er überhaupt terechtkunt. |
| Beheerd of zelf doen | Bij een beheerde rekening kiest u een risicoprofiel en doet de aanbieder de rest. Zelf doen is doorgaans goedkoper en vraagt discipline. |
| Afbouw richting de pensioendatum | Beheerde rekeningen verlagen het risico naarmate u de einddatum nadert. Doet u het zelf, dan moet u dat zelf inplannen. |
| Kosten in de uitkeringsfase | De rekening stopt niet op uw pensioendatum. Vraag vooraf wat de uitkeringsfase kost en of u dan moet overstappen. |
| Overstapkosten | Een lijfrente laat zich overzetten naar een andere aanbieder. Kijk wat dat kost voordat u vastzit. |
Partijen die in Nederland een lijfrentebeleggingsrekening aanbieden zijn onder meer Brand New Day, Meesman, BrightPensioen, Nationale-Nederlanden en DEGIRO. Ze vallen grofweg in twee groepen. De eerste groep besteedt het beleggen uit: u kiest een risicoprofiel en de aanbieder herbalanceert en bouwt het risico af. De tweede groep laat u zelf de fondsen kiezen, wat de kosten drukt maar meer van u vraagt. Welke groep bij u past is de eerste vraag; pas daarna gaat u tarieven naast elkaar leggen.
Wat hier staat is algemene uitleg en geen persoonlijk advies. Wat voor u verstandig is, hangt af van uw inkomen, uw hypotheek en uw gezinssituatie. Voor een plan op maat gaat u naar een onafhankelijk financieel adviseur.
Het nieuwe pensioenstelsel en de AOW-leeftijd
De Wet toekomst pensioenen verplaatst het pensioen dat u via een werkgever opbouwt naar persoonlijke pensioenvermogens met een leeftijdsonafhankelijke premie. De overgang loopt tot 2028. Het gevolg voor u is dat het uiteindelijke bedrag meer meebeweegt met de beleggingsresultaten en minder vastligt dan in het oude stelsel.
Daarnaast schuift de AOW-leeftijd mee met de levensverwachting. Wat die voor u is, rekent u uit op de site van de Sociale Verzekeringsbank. Dat getal bepaalt de einddatum waar u naartoe rekent, dus het is het eerste dat u opzoekt.
Juist omdat er aan beide kanten iets beweegt, kiezen meer mensen voor een eigen lijfrenterekening ernaast. Dat is spreiding over regelingen: wat u zelf opbouwt staat los van wat uw werkgever of de wetgever doet.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil met gewoon beleggen in box 3?
Bij een gewone beleggingsrekening legt u nettoloon in en betaalt u jaarlijks belasting over uw vermogen in box 3, boven het heffingsvrije bedrag. Bij pensioenbeleggen legt u bruto in, krijgt u de inkomstenbelasting terug via de aangifte en blijft het opgebouwde kapitaal buiten box 3. De belasting komt pas bij de uitkering. Daar staat tegenover dat u niet bij het geld kunt.
Hoe weet ik wat mijn jaarruimte is?
Via de rekenhulp lijfrentepremie van de Belastingdienst. U heeft daarvoor uw Uniform Pensioenoverzicht en uw inkomensgegevens over het voorgaande jaar nodig, waaronder de factor A. Doe dit per jaar opnieuw, want de ruimte verandert met uw inkomen mee.
Wat kost het als ik er eerder bij wil?
Veel. Vroegtijdig opnemen heet afkoop, en de Belastingdienst behandelt dat als het terugdraaien van de aftrek: u betaalt in één keer inkomstenbelasting in box 1 over het hele bedrag, plus revisierente als boete. Dat laatste kan oplopen tot 20% van de waarde. Reken er dus op dat dit geld weg is tot uw pensioendatum, en zet er niets in wat u eerder nodig kunt hebben.